Transfăgărășan: de weg die Ceaușescu over de bergen liet aanleggen

Op 20 september 1974 stond Nicolae Ceaușescu op de hoogvlakte bij het Bâleameer, ruim tweeduizend meter hoog in het Făgăraș-gebergte, en opende hij een weg over de bergen. De aanleg had vierenhalf jaar geduurd, er waren duizenden soldaten voor ingezet en volgens de eigen telling van het leger had hij bijna veertig mensenlevens gekost. Het grootste deel van het jaar zou de weg onder de sneeuw liggen.

Een halve eeuw later reizen mensen uit heel Europa af om hem te rijden. Waarom hij er ligt, heeft vrijwel niets te maken met waarom zij komen.

Een weg voor een oorlog die nooit kwam

Het eerste plan voor een weg door dit deel van de Făgăraș dateert van begin jaren zestig en draaide om hout: de weg moest de bossen ontsluiten. Het plan sneuvelde omdat het te duur was.

Toen vielen in augustus 1968 legers onder aanvoering van de Sovjet-Unie Tsjecho-Slowakije binnen. Volgens mensen uit de naaste omgeving van Ceaușescu, geciteerd door de krant Adevărul, bracht juist die inval de weg weer op tafel. De weinige passen tussen Transsylvanië en Walachije liepen door smalle dalen die konden worden afgesloten of aangevallen, en Ceaușescu wilde er een route over de bergen bij: een strategische weg die de garnizoenen in Pitești en Sibiu met elkaar kon verbinden als de andere verbindingen werden afgesneden.

Het is een mooi verhaal, dat de Roemeense pers al tientallen jaren op dezelfde manier vertelt. Toch is het goed om te weten waarop het berust: op de herinneringen van mensen uit zijn omgeving, niet op een gepubliceerd bevel. Het staatspersbureau AGERPRES plaatst de eerste studies in 1967, dus vóór de inval, en het project werd pas in december 1969 formeel goedgekeurd.

Over wie hem heeft aangelegd, bestaat geen twijfel. Het werk werd opgedragen aan de genietroepen van het leger.

Vier miljoen kubieke meter berg

De bouw begon in het vroege voorjaar van 1970: op 10 maart volgens Adevărul, eind februari volgens het verslag dat Digi FM publiceerde. Het regime wilde de weg binnen drie jaar klaar hebben. Het 1e Genieregiment uit Râmnicu Vâlcea begon aan de zuidkant. Vanaf 1971 werkte het regiment „Apulum” uit Alba Iulia op de noordhelling, en in 1973 nam een pontonniersregiment uit Turnu Măgurele het deel rond het meer over. In totaal werkten ongeveer drieduizend soldaten aan de weg, samen met honderden burgers die waren geworven met voor die tijd hoge lonen. Er werd in drie ploegen gewerkt, ook in de winter.

De cijfers die bewaard zijn gebleven, lezen als die van een steengroeve. Er werd zo’n vier miljoen kubieke meter rots en aarde verplaatst. AGERPRES noemt honderd bulldozers, zestig graafmachines, tweehonderd compressoren en driehonderd zware vrachtwagens op de bouwplaats. Eén bulldozer kon helemaal niet naar boven worden gereden: volgens de lokale krant Tribuna werd hij met een snijbrander in stukken gesneden, in delen de berg op gedragen en boven weer in elkaar gezet.

Hoeveel springstof er is gebruikt, hangt af van wie je het vraagt. In de Roemeense pers circuleren cijfers van 6.000 en van 6.520 ton, maar geen van de artikelen die ze noemen, vermeldt uit welk document ze afkomstig zijn.

Op 16 augustus 1971 troffen de twee ploegen, die elk vanaf hun eigen kant omhoog groeven, elkaar op een plek die bekendstaat als Poarta Întâlnirii, de Poort van de Ontmoeting. Tussen 1972 en 1974 legden ze onder de hoofdkam een tunnel aan van – afhankelijk van de bron – 884, 887 of 889 meter lang: volgens Digi FM de langste wegtunnel door een berg in Roemenië.

De prijs

De berg gaf zich niet gemakkelijk gewonnen. Op de kam werden windsnelheden van 120 km/u gemeten. Lawines sleurden in de winters van 1972 en 1973 een compressor, twee bulldozers, een grader en een wals mee.

Ze sleurden ook mannen mee. In een communiqué van juli 2009 becijferde het ministerie van Nationale Defensie het dodental op „bijna 40 doden en evenveel gewonden”. Niet alle bronnen zijn het daarmee eens: een gepensioneerde officier, kolonel Vasile Dabu, geciteerd door Digi FM, zei dat er officieel zeven mannen waren omgekomen en dat het werkelijke aantal hoger lag. Al tientallen jaren doen geruchten de ronde over honderden doden. Wij hebben geen enkel document gevonden dat die geruchten staaft.

Nog één detail is het herhalen waard, omdat het zo slecht bij hem past. Volgens generaal Nicolae Mazilu, geciteerd in Adevărul, stelde de entourage van Ceaușescu voor de weg naar hem te vernoemen, en drong Elena Ceaușescu er bij hem op aan het voorstel aan te nemen. Hij weigerde. Het asfalt lag er overigens pas in 1980.

De weg zoals je hem nu rijdt

De DN7C is ongeveer 150 kilometer lang, maar met „de Transfăgărășan” bedoelt iedereen het bergtraject van zo’n 90 kilometer dat in de jaren zeventig werd aangelegd. Het klimt tot iets boven de 2.000 meter – voor het hoogste punt noemen de bronnen alles tussen 2.034 en 2.044 meter – en gaat onderweg over 27 of 28 bruggen en viaducten.

Aan weerszijden van de berg is het een totaal andere rit. Vanuit het noorden klimt de weg door een kaal gletsjerdal omhoog in een opeenstapeling van haarspeldbochten die je vanaf de top in één blik overziet: het beeld dat op de meeste foto’s van de weg staat. Vanuit het zuiden, vanaf Curtea de Argeș, rijd je eerst een rustig uur door het bos en langs de Vidrarudam voordat de klim begint.

In 2009 kwam het BBC-programma Top Gear naar Roemenië, op zoek naar de beste rijweg ter wereld, en vertrok het weer nadat het die titel aan deze weg had gegeven – een titel die het programma eerder aan de Italiaanse Stelviopas had toegekend.

Sneeuw, het grootste deel van het jaar

Het hoge deel is een zomerweg. De kam ligt meer dan 220 dagen per jaar onder de sneeuw, en het stuk tussen Piscu Negru aan de zuidkant en Bâlea Cascadă aan de noordkant wordt elk najaar afgesloten vanwege wat wegbeheerder CNAIR „zware sneeuwval, sneeuwstormen en veelvuldige lawines” noemt. In 2025 ging het op 20 oktober dicht; in 2026 ging het op 12 juni weer open.

Het kasteel boven de weg

Aan de zuidelijke aanloop leidt een trap van 1.480 betonnen treden van de weg naar de ruïne van de vesting Poenari, die op 850 meter hoogte op een rots staat. Het Districtsmuseum van Argeș dateert de eerste toren in de eerste helft van de veertiende eeuw; hij werd waarschijnlijk gebouwd door de vroege Basarab-vorsten. Later werd de vesting herbouwd en uitgebreid door Vlad III – Vlad Țepeș, de Spietser – die het werk volgens de kroniek als straf door stedelingen liet uitvoeren.

Poenari ging in april 2025 na conserveringswerkzaamheden weer open. Volgens de districtsraad is de vesting dagelijks geopend van 10.00 tot 18.00 uur; de laatste beklimming begint om 17.00 uur.

Voor je vertrekt

Voer de beren niet. Beren komen hier tot aan de weg, en wie ze voert, neemt hun angst voor mensen weg – precies wat de Roemeense regering beschrijft in haar definitie van een „gewende” beer. In november 2025 verhoogde de regering de boete voor het voeren van een wilde beer tot een bedrag tussen 10.000 en 30.000 lei. Politie, gendarmerie en milieu-inspecteurs hebben gezamenlijk gecontroleerd op een stuk van 15 kilometer van de weg, waarbij automobilisten werden beboet voor het voeren van beren en voor stilstaan op plekken waar dat niet mag.

Vertrek vroeg. De weg is smal, je komt er maar langzaam vooruit en je wilt tijd hebben om te stoppen.

Kijk vooraf of de weg open is. De openings- en sluitingsdata schuiven mee met de sneeuw. De wegbeheerder maakt ze elk jaar bekend, en de data die wij bijhouden, staan in het kader bovenaan deze pagina.

Rijd hem zo mogelijk in beide richtingen. De noordelijke klim is de beroemdste, maar de zuidkant – het bos, de dam, het kasteel – is een heel andere weg en zeker de moeite waard.