Großglockner: de weg die Oostenrijk naar de gletsjer aanlegde

Op 22 september 1934 reed de gouverneur van Salzburg in een Steyr 100 een nog onvoltooide bergweg op, tot over het Hochtor, dat op 2.504 meter hoogte op de grens tussen Salzburg en Karinthië ligt. Officieel zou er pas bijna een jaar later iemand over die weg rijden. Franz Rehrl was toen al tien jaar de politieke drijvende kracht achter het project.

De Großglockner Hochalpenstraße ging de zomer daarop officieel open. GROHAG, het bedrijf dat de weg exploiteert, telt zo’n miljoen bezoekers per jaar, en sinds 2015 is de hele weg – bijna vijftig kilometer, met meer dan honderd bruggen en gebouwen – een beschermd monument.

Een oude route, een nieuwe weg

Al lang voordat er een weg was, trokken hier mensen over de bergen. Volgens GROHAG werd de route over het Hochtor drieënhalfduizend jaar geleden al gebruikt, en was hij voor Kelten en Romeinen de kortste verbinding tussen het noorden en Venetië. Een tentoonstelling bij het Hochtor over het heiligdom op de pas laat zien wat daarboven uit de grond is gekomen: vondsten uit drieënhalf millennium, waaronder middeleeuwse stoffen, schoenen en gereedschap van goudmijnwerkers.

In 1856 kwamen keizer Franz Joseph en keizerin Elisabeth op bezoek. Het uitzichtpunt boven de gletsjer is naar hem vernoemd – Kaiser-Franz-Josefs-Höhe – en in 2026 staat een tentoonstelling daar stil bij dat bezoek, nu 170 jaar geleden.

Aan het begin van de weg zelf stond een ingenieur. Franz Wallack begon in 1924 met de planning. In de zomer van 1925 ging hij volgens GROHAG kijken hoe het elders was aangepakt: hij bekeek dertig Alpenpassen en dertien belangrijke Alpenovergangen. Rehrl, de gouverneur van de deelstaat, drukte het project door.

Vierduizend man

Op 30 augustus 1930 ging de eerste springlading af. Zowel GROHAG als het Nationaal Park Hohe Tauern schat het aantal arbeiders op maximaal vierduizend, en volgens GROHAG leverde het project de eerste slechtweerregeling voor arbeiders in Oostenrijk op.

Niet iedereen kwam levend thuis. Bij de Fuscher Törl herdenkt een monument, ontworpen door architect Clemens Holzmeister, de ingenieurs en arbeiders die bij de aanleg van de weg om het leven kwamen – vijftien, volgens de Salzburgwiki van de Salzburger Nachrichten. GROHAG noemt het monument wel, maar geeft geen aantal.

Op 3 augustus 1935 opende bondspresident Wilhelm Miklas de weg bij het Hochtor. Al de volgende dag werd de eerste Internationale Großglockner-race voor auto’s en motoren verreden, over een wegdek van zand.

Achtenveertig kilometer, zesendertig bochten

De weg loopt over een lengte van 48 kilometer, met 36 haarspeldbochten, van de Salzburgse kant naar Heiligenblut in Karinthië. Op de hoofdweg is het Hochtor, op 2.504 meter, het hoogste punt. Daarnaast zijn er twee zijwegen: de ene klimt over kasseien naar de Edelweißspitze op 2.571 meter, het hoogste punt van de hele weg; de andere loopt naar Kaiser-Franz-Josefs-Höhe op 2.369 meter, boven de Pasterze-gletsjer. Volgens het Nationaal Park Hohe Tauern is de Fuscher Törl, op 2.428 meter, de beste fotoplek langs de weg.

Wallack bleef zijn weg trouw. In 1953 ontwikkelde hij er een sneeuwfrees voor.

De gletsjer aan het eind van de weg

Vanaf Kaiser-Franz-Josefs-Höhe kijk je neer op de Pasterze-gletsjer. De Oostenrijkse Alpenvereniging meet de Pasterze sinds 1891. Volgens haar rapport over 2024/25 trok de gletsjertong zich 54 meter terug, de op zeven na grootste terugtrekking van alle gletsjers in Oostenrijk; 94 van de 96 gletsjers die de vereniging volgde, slonken.

In juli 2026 meldde de vereniging dat de tong in één jaar 7,3 meter was gezakt en 12,4 miljoen kubieke meter ijs had verloren. De ijsverbinding tussen de tong en het hoger gelegen deel van de gletsjer was versmald van 230 meter in 2020 tot 120 meter in augustus 2025, en de vereniging verwachtte dat die binnen enkele maanden zou afbreken.

Wie tot het eind van de weg rijdt, ziet dit: een gletsjer die sinds 1891 elk jaar wordt gemeten – en die uiteenvalt.

Voor vertrek

Het is een tolweg. In 2026 kost een dagkaart voor een auto € 46,50, of € 36,50 na 18:00 uur; voor een elektrische auto betaal je € 40.

De weg heeft openingstijden. Het seizoen 2026 begon op 25 april en loopt tot begin november. Tot eind mei is de weg open van 06:00 tot 20:00 uur, in juni, juli en augustus van 05:30 tot 21:00 uur en vanaf september van 06:00 tot 19:30 uur; tot 45 minuten voor sluitingstijd kun je de weg nog op. Buiten die tijden geldt volgens GROHAG een officieel nachtrijverbod.

Controleer de status op de dag zelf. De weg kan op korte termijn worden gesloten of sneeuwkettingen kunnen verplicht worden gesteld, en bij slecht weer kunnen motorrijders en fietsers worden geweigerd. GROHAG meldt de actuele status op de startpagina van zijn website.

Ga ’s ochtends op zoek naar dieren. Volgens GROHAG maak je ’s ochtends de meeste kans op steenbokken, en zijn marmotten langs de hele weg te zien – al kunnen die in mei en oktober nog of alweer in winterslaap zijn.

Fietsers wordt aangeraden om vóór 08:00 of na 15:00 uur te rijden, om de drukte te vermijden.