Droga na Teide: przejazd przez kalderę Las Cañadas

24 sierpnia 1492 roku, według syna Kolumba, Fernanda Colóna, marynarze z pierwszej wyprawy do Ameryki zobaczyli płomienie buchające z góry pośrodku Teneryfy. Guanczowie, którzy zamieszkiwali Teneryfę przed hiszpańskim podbojem, nazywali ją Echeyde – siedzibą złego Guayoty. Dziś nazywa się Teide i z wysokością 3 715 metrów jest najwyższą górą Hiszpanii.

Większą część drogi na górę można pokonać samochodem. Z La Orotavy, położonej nad północnym wybrzeżem, TF-21 wyjeżdża z miasta i przez las sosnowy wspina się do krateru tak wielkiego, że mieści się w nim cały odrębny krajobraz: pola lawy, piaszczyste równiny, skalne wieże, a nawet hotel. To kaldera Las Cañadas, a droga przez jej dno to jedna z najdziwniejszych tras w Hiszpanii.

Cztery drogi do parku

Do Parku Narodowego Teide prowadzą cztery drogi, które według wydanego przez park przewodnika po punktach widokowych biegną w jego granicach łącznie przez ponad 47 km. TF-21 nadchodzi od północy z La Orotavy i wjeżdża do parku w pobliżu El Portillo. TF-24 biegnie grzbietem wyspy z La Laguny przez La Esperanzę i łączy się z nią w El Portillo. Od południa TF-21 wspina się z Granadilli przez Vilaflor i wjeżdża do parku przy Barranco del Dornajito. Od zachodu TF-38 prowadzi z Chío i spotyka się z TF-21 w Boca de Tauce.

Na TF-24, przed skrzyżowaniem, z punktów widokowych widać w dole dolinę Orotavy, a często także mar de nubes – morze chmur, które zwykle zakrywa północ wyspy.

Ostrzeżenie samego parku dotyczące wszystkich tych dróg jest krótkie: są wąskie i widokowe, a mogą być niebezpieczne, zwłaszcza przy złej pogodzie.

Krater

Między El Portillo a Boca de Tauce TF-21 przecina kalderę na odcinku około dwudziestu kilometrów według słupków kilometrowych. Volcano Teide, firma obsługująca kolejkę linową, opisuje Las Cañadas jako eliptyczne zagłębienie o wymiarach 16 na 11 km, powstałe około 198 000 lat temu, gdy część wyspy osunęła się na północ do morza; inne źródła naukowe podają inne wymiary, a sposób powstania kaldery wciąż budzi spory. Sam wulkan Teide, jak podaje to samo źródło, zaczął w niej rosnąć około 175 000 lat temu.

Po jednej stronie drogi wznosi się Teide, po drugiej ciągnie się ściana kaldery. Z punktu widokowego Arenas Negras koło El Portillo, jak podaje przewodnik parku, widać, jak ściana nabiera wysokości, aż osiąga 330 metrów. Przy Minas de San José, na kilometrze 38,5, droga przecina dawne odkrywkowe wyrobiska, w których wydobywano pumeks, z dalekim widokiem przez kalderę na południe.

Roques de García

Na kilometrze 46,5 znajduje się La Ruleta przy Roques de García – według parku najczęściej odwiedzany punkt widokowy w całym parku narodowym. Z jego tarasów widać zachodnią ścianę kaldery, bliźniacze wulkany Teide i Pico Viejo, a w dole Llano de Ucanca, największą z cañadas, płaskich piaszczystych równin u stóp ściany. Bazaltowa wieża zwana La Catedral wznosi się niemal pionowo 144 metry nad równiną.

W pobliżu skał stoi Parador de Las Cañadas del Teide – hotel w granicach parku i przystanek końcowy linii autobusowej 348.

Teide i Pico Viejo

Teide ma bliźniaka. Pico Viejo, położony na zachód od niego, ma według parku krater o średnicy 800 metrów i głębokości 200 metrów. Alexander von Humboldt przybył tu w czerwcu 1799 roku i jako pierwszy zbadał rośliny parku.

Rok przed jego przybyciem, w 1798 roku, zbocze Pico Viejo pękło. Erupcja utworzyła Narices del Teide – nozdrza Teide – i w ciągu trzech miesięcy wylała około dwunastu milionów metrów sześciennych lawy. Park nazywa ją ostatnią erupcją w swoich granicach i najdłuższą ze wszystkich historycznych erupcji na Teneryfie. Lawę widać z punktu widokowego Narices del Teide, na kilometrze 3,2 drogi TF-38.

Kolejka linowa

Przejazd kończy się przy dolnej stacji kolejki linowej, na kilometrze 42,8 drogi TF-21, na wysokości 2 356 metrów. Kolejkę po raz pierwszy zaplanowano w 1930 roku. Budowa ruszyła w 1963 roku i trwała osiem lat – w miejscu, gdzie śnieg i mróz często ograniczały prace do dolnej stacji – a linię otwarto w lipcu 1971 roku. Ma prawie 2,5 km długości i w około osiem minut pokonuje mniej więcej 1 200 metrów różnicy wysokości do górnej stacji na wysokości 3 555 metrów. Od września 2024 roku, jak podaje operator, jest w 100 procentach zasilana energią odnawialną.

Z La Rambleta, wokół górnej stacji, krótkie ścieżki prowadzą do punktów widokowych na Pico Viejo i całą kalderę. Operator ostrzega, że przy złej pogodzie kolejka może nie kursować, i radzi sprawdzić prognozę dzień wcześniej.

Ostatnie 160 metrów

Szczyt leży 160 metrów wyżej niż górna stacja, na końcu ścieżki numer 10, Telesforo Bravo. Wejście na nią wymaga rezerwacji. Od 19 stycznia 2026 roku Cabildo de Tenerife – rząd wyspy, który przejął zarządzanie parkiem – pobiera za nie także opłatę, jak podał publiczny nadawca RTVC: od 9:00 do 17:00 dorośli spoza Wysp Kanaryjskich płacą 15 euro, a mieszkańcy pozostałych wysp 6 euro, natomiast mieszkańcy Teneryfy i dzieci poniżej 14 lat wchodzą bezpłatnie. Długie podejście z Montaña Blanca na La Rambletę, ścieżka numer 7, kosztuje odwiedzających spoza Wysp Kanaryjskich 6 euro w dni powszednie i 10 euro w weekendy i święta, od 9:00 do 15:00. Rezerwacji dokonuje się na platformie Tenerife ON prowadzonej przez Cabildo.

Park potwierdził nam te szczegóły w październiku 2026 roku. Przez tę samą platformę Tenerife ON załatwia się wszystkie pozwolenia na górną część Teide i Pico Viejo: szlak nr 10 na szczyt; szlak nr 7, albo nr 9 przez Pico Viejo, jeśli na La Rambletę wchodzisz pieszo zamiast wjechać kolejką; oraz biwak w czterech dozwolonych miejscach powyżej 2500 metrów. Miejsca udostępnia się około 49–56 dni wcześniej — około siódmej rano w poniedziałek 49 dni przed wybranym tygodniem — i nie wcześniej. Bilet na kolejkę to osobna sprawa i nie zastępuje pozwolenia na szczyt; wiele osób rezerwuje kolejkę na kilka minut przed swoim przedziałem czasowym. Na Tenerife ON publikowane są też ostrzeżenia i zamknięcia szlaków. Wejście pieszo od drogi i biwak są według parku tylko dla doświadczonych turystów górskich z odpowiednim sprzętem.

Zasady wciąż się zmieniają. W październiku 2026 roku Diario de Avisos podał, że rezerwacji będą wymagać trzy kolejne ścieżki, a przedziały czasowe na Telesforo Bravo zostaną skrócone z dwóch godzin do 90 minut; za przejście ścieżki wymagającej rezerwacji bez niej grozi grzywna do 600 euro. Przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki na Tenerife ON – kiedy to sprawdzaliśmy, strona operatora kolejki wciąż opisywała pozwolenie jako bezpłatne.

Śnieg na TF-21

Wybrzeże w dole jest zimą ciepłe. Droga wspina się jednak przy kolejce do 2 356 metrów, a tam w górze zamykają ją śnieg i lód. 22 grudnia 2024 roku Cabildo zamknęło TF-21 od La Orotavy, TF-24 od La Esperanzy i TF-38 od Chío z powodu lodu i śniegu na jezdni. Następnego dnia, jak podał elDiario.es, TF-21 wciąż była zamknięta między 16. kilometrem w Aguamansie a 43. kilometrem przy kolejce, a TF-24 między 24. a 43. kilometrem.

Rok później, podczas burzy Emilia w grudniu 2025 roku, śnieg ściągnął tłumy, a Cabildo uruchomiło wyspowy plan kryzysowy. Gdy 22 grudnia go odwołano, jak podało RTVC, TF-21 między El Portillo Alto a kolejką była nadal zamknięta, kampery i przyczepy kempingowe wciąż nie miały wjazdu, a zatrzymywanie się i parkowanie przy drodze i na punktach widokowych było zakazane poza wyznaczonymi miejscami. W marcu 2026 roku TF-21 i TF-24 znów zamknięto z powodu oblodzenia; otwarto je ponownie, gdy sprawdziły je ekipy drogowe Cabildo.

Po zmroku

Niebo nad Teide jest chronione prawem. Ustawa 31/1988 z 31 października 1988 roku, uchwalona w celu ochrony jakości astronomicznej obserwatoriów na Teneryfie i La Palmie, obejmuje zanieczyszczenie światłem, zakłócenia radiowe, zanieczyszczenie powietrza i trasy przelotów, jak podaje Instituto de Astrofísica de Canarias. Obserwatorium Teide, służące głównie do badań Słońca, stoi na wysokości 2 390 metrów w Izañi, tuż przy TF-24; pierwszy teleskop ustawiono tu w 1964 roku. Sam park otrzymał certyfikat Starlight w 2013 roku.

Obserwowanie gwiazd też przyciąga tłumy. W noce 12 i 13 sierpnia 2026 roku – w szczycie Perseidów i w dniu zaćmienia Słońca – Cabildo ustawiło na TF-21, TF-24 i TF-38 punkty kontrolne, które od 17:00 do 5:00 przepuszczały autobusy, ale nie samochody prywatne. Podczas wcześniejszych nocy Perseidów, jak podało RTVC, w parku przebywało jednocześnie ponad 2 000 pojazdów.

Pięć milionów odwiedzających

Teide to najczęściej odwiedzany park narodowy w Hiszpanii: według krajowej agencji parków narodowych w 2025 roku odwiedziło go 5 113 021 osób, ponad dwa razy więcej niż kolejny na liście, Sierra de Guadarrama.

Cabildo chce mniej samochodów. Plany przedstawione w maju 2026 roku obejmują 500 miejsc parkingowych, które trzeba by rezerwować z wyprzedzeniem, ekopodatek od wynajmowanych samochodów, kontrolę wjazdu przy głównych wejściach od końca 2026 roku, a od 2027 roku sieć autobusów wahadłowych z wybrzeża. Gdy RTVC o tym informowało, nic z tego jeszcze nie obowiązywało.

Zanim wyruszysz

Bez opłat. Na drogach do parku nie pobiera się opłat drogowych. Opisane wyżej opłaty dotyczą ścieżek na szczyt; płatny parking planowany przez Cabildo w chwili publikacji doniesień jeszcze nie obowiązywał.

Otwarta przez cały rok – chyba że pada śnieg. Zimą przed wyjazdem sprawdź w Cabildo de Tenerife stan dróg; TF-21, TF-24 i TF-38 mogą być zamknięte na wiele godzin, a nawet dni.

Autobus. Park wymienia dwie linie TITSA: 348 z Puerto de la Cruz do Paradoru przez La Orotavę i El Portillo oraz 342 z Costa Adeje do El Portillo przez Vilaflor i Las Cañadas. Przed wyjazdem sprawdź godziny kursów powrotnych.

Po drodze. Na naszej trzydniowej pętli po Teneryfie z Santa Cruz pierwszy dzień prowadzi przez La Orotavę w górę do parku narodowego, z czasem na Roques de García i kolejkę linową.